Birleşmiş Milletler (BM) İklim Sekreteri Simon Stiell, İran savaşının ülkeleri değişken petrol ve gaz piyasalarına olan bağımlılıklarını azaltmaya zorladığını ve bu durumun dünya genelinde temiz enerjiye geçişi “hızlandırdığını” belirtti. ABD ve İsrail’in İran’la girdiği savaşın enerji arzını altüst etmesiyle birlikte, birçok ülke yakıt rasyonuna giderken tüketicileri artan fiyatlardan korumak için vergi indirimleri ve sübvansiyonlar devreye alındı.
Gönüllü Olmayan Bir Enerji Devrimi
Simon Stiell, Paris’teki Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) toplantısında yaptığı konuşmada, dünyayı fosil yakıtlara bağlı tutmaya çalışanların istemeden de olsa küresel yenilenebilir enerji patlamasını tetiklediğini vurguladı.
- Avrupa: Çatı tipi güneş enerjisi sistemlerine olan talep savaşın başlamasıyla birlikte rekor seviyelere ulaştı.
- Asya: Pakistan gibi ülkelerde elektrikli araç satışlarında keskin bir artış gözlemleniyor.
- Çin: Devlet Başkanı Xi Jinping, enerji güvenliğini korumak için hidroelektrik ve nükleer enerjiyi önceliklendiren yeni bir sistemin inşasını hızlandırma çağrısı yaptı.
Stratejik Bağımsızlık Olarak Yenilenebilir Enerji
Simon Stiell’in “Yenilenebilir enerji; dar nakliye boğazları veya küresel çatışmalar tarafından rehin tutulamayacak kadar güvenli ve ucuzdur” açıklaması, enerji krizinin sadece çevresel değil, jeopolitik bir mesele olduğunu teyit ediyor. Ancak savaş, bazı ülkeleri Orta Doğu gazının yerini doldurmak için geçici olarak kirli kömür ve fuel-oil bazlı üretime de itmiş durumda.
| Gelişme | Etki | Stratejik Sonuç |
| Petrol Fiyatları | 126 $/Varil seviyesini aştı. | Enflasyonist baskı ve bütçe krizleri. |
| Güneş Enerjisi | Avrupa genelinde talep patlaması. | Yerel ve bağımsız enerji üretimi. |
| G7/G20 Hamleleri | Santa Marta’da 60 ülke buluştu. | Fosil yakıtlardan çıkış için uygulama rehberi. |
| Türkiye Pozisyonu | COP31 başkanlığına hazırlanıyor. | Temiz enerji geçişinde küresel liderlik hedefi. |
Türkiye’nin COP31 Vizyonu
Bu yıl COP31 iklim zirvesine başkanlık edecek olan Türkiye’nin İklim Bakanı Murat Kurum, fosil yakıt bağımlılığının küresel siyasetin en üst sırasına yerleştiğini ifade etti. Kurum, vatandaşları enerji piyasalarındaki şiddetli sarsıntılardan korumanın tek yolunun temiz enerji dönüşümünü hızlandırmak olduğunu vurguladı.
İran savaşı, fosil yakıtların “güvenilir” enerji kaynağı illüzyonunu yıkarak, temiz enerjiyi bir lüksten ziyade ulusal savunma stratejisine dönüştürdü. Petrol fiyatlarının varil başına 126 doları aşmasıyla, yenilenebilir enerjinin birim maliyeti fosil yakıtlarla rekabet edebilir olmaktan çıkıp, tek ekonomik seçenek haline geldi. Sigorta sektörü için bu dönüşüm, fosil yakıt varlıklarının “atıl varlık” (stranded asset) riskini artırırken, devasa yenilenebilir enerji altyapı projeleri için yeni bir poliçe ve finansman hacmi yaratacaktır. Enerji bağımsızlığına giden yol artık sadece iklim hedeflerinden değil, ekonomik bekadan geçiyor.