Şili’nin başkenti Santiago‘nun kuzey bölgelerinde yaşayan sakinlerin ve çevreci grupların, Amazon veri merkezi projesine karşı başlattığı hukuk mücadelesi başarısızlıkla sonuçlandı. Sakinler, projenin bölgeyi beslemek için gereken yüksek gerilim hatlarının çevresel etkilerini dikkate almadığını savunarak ruhsata itiraz etti. Ancak Şili çevresel makamları nisan ayı başında, enerji hattı planlarının ayrı dertlerden bağımsız olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirterek veri merkezinin önünü açtı.
Amazon Web Services (AWS), projenin tüm çevresel gereklilikleri karşıladığını ve tesisin minimum enerji ve su tüketecek şekilde tasarlandığını bildirdi. Küresel çapta yapay zeka ve veri depolama talebi artarken, veri merkezlerinin kaynak tüketimi, ısı üretimi ve gürültü kirliliği üzerindeki etkilerine dair endişeler de dünya genelinde yükseldi.
15 Yılda 4 Milyar Dolarlık Devasa Yatırım
Jeff Bezos‘un teknoloji devi, Şili’yi Brezilya ve Meksika’nın ardından Latin Amerika’daki üçüncü büyük merkezi haline getirmeyi hedefledi. AWS, önümüzdeki 15 yıl boyunca Şili’deki altyapıyı inşa etmek, işletmek ve sürdürmek için 4 milyar dolardan fazla yatırım yapacağını duyurdu. Santiago’nun şehir merkezinin yaklaşık 8 km kuzeyinde yer alan tesisin 30 yıl boyunca hizmet vermesi planlandı.
AWS Güney Konisi Teknoloji Şefi Rafael Mattje, altyapı tasarımında kaynak verimliliğine güçlü bir vurgu yaptıklarını ve hem enerji hem de su tüketimini minimize eden teknolojileri entegre ettiklerini açıkladı. Bu yatırım, Amazon’un dünya çapındaki 900’den fazla veri merkezi ağına eklenen kritik bir halka oldu.
Yatırım Mıknatısı Olarak Şili Ve Yeni Yönetim
Şili’nin yeni Başkanı Jose Antonio Kast, bürokrasiyi azaltma sözü vererek teknoloji yatırımlarına olumlu bir duruş sergiledi. Fiber optik kablolar aracılığıyla sağlanan yüksek bağlanabilirlik hızı ile birleşen bu siyasi destek, Şili’yi veri merkezi geliştiricileri için cazip bir bölge haline getirdi.
Sürdürülebilir şehir uzmanı Sebastian Diaz, “Şili bu endüstri için bir mıknatıs konumundadır.” dedi. Ancak Diaz, Şili ve bölgenin, yatırımı çekmekle insanları ve çevreyi korumak arasındaki dengeyi hassas bir şekilde kurması gerektiği konusunda uyardı. Yerel halk ise şehrin içindeki yeşil alanların betonlaşmasından ve yüksek gerilim hatlarının yaşam kalitelerini bozmasından endişe duyduğunu ifade etmeyi sürdürdü.
Şili’deki bu hukuki zafer ve ardından gelen 4 milyar dolarlık yatırım kararı analiz edildiğinde, teknoloji devlerinin çevresel itirazlara rağmen stratejik pazarlarda hızla yol aldığı görülmektedir. Türkiye piyasası açısından bakıldığında, benzer veri merkezi yatırımlarının Türkiye’ye çekilmesi noktasında, Şili örneğindeki gibi bürokrasinin azaltılması ve enerji altyapısının çevresel sürdürülebilirlikle entegre edilmesi, yerel reasürans ve sigorta kapasitelerinin bu devasa fiziksel varlıkları korumak adına gelişmesini tetikleyecektir.
Veri merkezleri, modern ekonominin fiziksel omurgasını oluştururken, aynı zamanda enerji ve su gibi yerel kaynaklar üzerinde büyük bir baskı kurmaktadır. Amazon’un Şili’deki 4 milyar dolarlık taahhüdü, teknoloji yatırımlarının sadece bir ekonomik kazanç değil, aynı zamanda çevresel ve toplumsal bir sorumluluk sınavı olduğunu göstermektedir. Şili hükümetinin yatırım dostu yaklaşımı, ülkeyi Latin Amerika’nın dijital üssü yapma yolunda ilerletirken, yerel halkın itirazları veri merkezi sigortacılığında “çevresel sorumluluk” ve “kamuoyu riski” gibi yeni underwriting kalemlerinin önemini bir kez daha kanıtlamıştır.