Avrupa Birliği, küresel ormansızlaşmayı engellemek amacıyla yürürlüğe koyduğu AB Ormansızlaşma Yönetmeliği (EUDR) kapsamından deri ürünlerini çıkarma kararı aldı. Reuters tarafından ulaşılan taslak belgeye göre, moda, mobilya ve otomotiv sektörlerinden gelen yoğun baskılar ve tedarik zincirindeki izlenebilirlik zorlukları gerekçe gösterilerek deri sektörü yasanın en ağır yükümlülüklerinden muaf tutuldu.
Lobi Gücü Ve Ekonomik Kaygılar
Yönetmelik normal şartlarda sığır eti, soya, kahve, kauçuk, kakao, ahşap ve deri gibi ürünlerin AB pazarında satılabilmesi için “ormansızlaştırılmış alanlardan gelmediğinin” kanıtlanmasını şart koşuyordu. Ancak özellikle dünyanın en büyük deri ihracatçılarından biri olan Brezilya ve Avrupa’nın lüks deri işleme merkezi olan İtalya, bu kuralın deri sektörü için uygulanmasının imkansız olduğunu savundu. Derinin sığır eti endüstrisinin bir yan ürünü olduğu ve karmaşık tedarik zincirinde ham derinin hangi çiftlikten geldiğini takip etmenin devasa bir bürokratik yük yaratacağı argümanı Komisyon nezdinde kabul gördü.
Hangi Sektörler Bu Karardan Yararlanacak?
Bu geri adım, özellikle yüksek kaliteli deri kullanan lüks moda markaları (çanta, ayakkabı) ve lüks otomobillerinde deri döşeme sunan otomotiv üreticileri için milyarlarca euroluk uyum maliyetini ortadan kaldırıyor. Taslak belgeye göre; sığır eti, soya ve palmiye yağı gibi ana emtialar için sıkı denetimler ve coğrafi konum verisi sağlama zorunluluğu devam ederken, deri ürünleri bu “yüksek riskli” listeden çıkarıldı.
| Ürün Grubu | Mevcut Durum | Yeni Karar | Etkilenen Sektör |
| Sığır Eti | Yasaya Tabi | Sıkı Takip Devam Ediyor | Gıda ve Perakende |
| Deri | Yasaya Tabiydi | Kapsam Dışı Bırakıldı | Moda, Otomotiv, Mobilya |
| Soya / Kakao | Yasaya Tabi | Sıkı Takip Devam Ediyor | Gıda ve Tarım |
| Kauçuk | Yasaya Tabi | Sıkı Takip Devam Ediyor | Lastik ve Sanayi |
Çevresel Etki Ve Siyasi Tepkiler
Çevreci sivil toplum kuruluşları, bu kararın yönetmeliğin ruhuna zarar verdiğini savunuyor. Brezilya’daki Amazon ve Cerrado bölgelerinde ormansızlaşmanın ana motorlarından birinin sığır yetiştiriciliği olduğu biliniyor. Derinin kapsam dışı bırakılmasının, sığır yetiştiriciliğinden elde edilen toplam kar marjını koruyacağı ve bu alanların yok edilmeye devam edilmesine dolaylı olarak destek olacağı ifade ediliyor.
Bu hamle, sigorta ve yatırım dünyası için de önemli bir mesaj barındırıyor. ESG (Çevresel, Sosyal ve Yönetişim) kriterlerinin uygulanmasında, ekonomik gerçekliklerin ve lobi faaliyetlerinin hala “katı” yasaları esnetebildiği görülüyor. Deri ürünleri üzerindeki izlenebilirlik baskısının kalkması, şirketlerin tedarik zinciri risk yönetiminde bir rahatlama sağlasa da, tüketicilerin “şeffaflık” talebi karşısında markaların imaj riskini yönetmek yine kendi sorumluluklarında kalacaktır. AB’nin bu esnekliği, İran savaşı sonrası artan ekonomik kırılganlık döneminde sanayiyi koruma refleksi olarak yorumlanıyor.