İklim Masası tarafından düzenlenen “COP31’e Doğru: Türkiye’den ve Zirveden Neler Bekleniyor?” başlıklı çevrimiçi basın toplantısında, iki ay sonra Türkiye başkanlığında Antalya’da gerçekleştirilecek iklim zirvesi masaya yatırıldı. Toplantıya Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum ve İstanbul Politikalar Merkezi İklim Değişikliği Çalışmaları Koordinatörü Dr. Ümit Şahin katıldı.
İklim Diplomasisinde Zorlu Dönemeç
Prof. Dr. Semra Cerit Mazlum, 1,5 derecelik sıcaklık eşiğinin aşılması, küresel petrol krizi, bölgesel savaşlar, ABD’nin iklim rejiminden çekilmesi ve “uygulama COP’u” deneyimi gibi birçok içsel ve dışsal gelişmenin üst üste geldiğini belirtti. Mazlum, bu tablonun COP31’i iklim diplomasisi tarihinde son derece kritik bir aşama haline getirdiğini vurguladı.
- Sürükleyici Rol ve Kredibilite: Mazlum’a göre, orta güçlerin küresel ölçekte yeni bir nüfuz alanı yaratabilmesi için ittifaklarda sürükleyici rol üstlenmesi ve kredibilite oluşturması gerekiyor.
- Etki Alanı Fırsatı: Türkiye’nin kendi ulusal hedeflerini yükseltmesi, fosil yakıtlardan uzaklaşma iradesi göstermesi ve bu yönlü bir kararı ilan etmesi halinde COP başkanlığını dış politikada stratejik bir etki alanına dönüştürebileceğini kaydetti.
Türkiye’nin Çift Odaklı Zirve Hedefleri
Dr. Ümit Şahin, iklim zirvelerinin başarısının bakış açısına göre değişebileceğini belirterek Türkiye’nin netleşen iki ana hedefini aktardı:
- Elektrifikasyon Hedefi: Elektrifikasyon vizyonunun taraf ülkelerce benimsenmesi,
- Uygulama Köprüsü: “Uygulama Köprüsü” uygulamasının kalıcı bir kurumsal mekanizmaya dönüştürülmesi.
Şahin, Türkiye’nin bu iki hedefi gerçekleştirmesi durumunda zirveyi kendi açısından başarılı sayacağını ifade etti. Ancak uluslararası toplumun başarı kriterinin finansman başlığında somut ilerleme kaydetmek ve fosil yakıtlarla ilgili tutum olduğunu ekledi.
Ulusal Politika ve Liderlik Çağrısı
Türkiye’nin bugüne kadar iklim politikalarında pasif bir konumda yer aldığını belirten Dr. Ümit Şahin, COP ev sahipliği ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un iddialı söylemleri doğrultusunda bu tablonun değişmesi gerektiğini dile getirdi.
Şahin, Türkiye’nin küresel liderlik iddiasını somutlaştırabilmesi için zirveye kalan iki aylık süreçte atabileceği adımları şöyle sıraladı:
- Kömür Taahhüdü: En azından yeni kömürlü termik santral yapmama yönünde net bir taahhütte bulunulması,
- Plastik İthalatı: Plastik atık ithalatının yasaklanması,
- Eylem Bildirileri: Daha önce imza atılmamış küresel eylem bildirilerine taraf olunması.